Brüt Kâr ile Net Kâr Farkı: Gelir Tablosunda Adım Adım
Brüt kâr satıştan satılan malın maliyeti düşülerek, faaliyet kârı giderler düşülerek, net kâr vergiden sonra bulunur. Küçük bir dükkân örneğiyle gelir tablosu.
Kısa cevap: Brüt kâr, net satışlardan satılan malın maliyeti düşülerek bulunur. Faaliyet kârı, brüt kârdan kira, maaş, pazarlama gibi faaliyet giderleri düşülerek bulunur. Net kâr ise faaliyet dışı gelir ve giderlerden sonra, vergi de ödendikten sonra kalan tutardır. 900.000 TL satış yapan, satılan malın maliyeti 560.000 TL olan bir dükkânın brüt kârı 340.000 TL’dir.
Gelir Tablosunun Sırası
Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ndeki gelir tablosu yukarıdan aşağı şöyle ilerler:
- Brüt satışlar − satış indirimleri (iade, iskonto) = Net satışlar
- Net satışlar − Satışların maliyeti = Brüt satış kârı
- Brüt satış kârı − Faaliyet giderleri = Faaliyet kârı
- Faaliyet kârı ± diğer faaliyet gelir/giderleri − finansman giderleri ± olağan dışı kalemler = Dönem kârı
- Dönem kârı − vergi ve diğer yasal yükümlülükler = Dönem net kârı
Örnek: Bir Yılın Hesabı
Bir ev tekstili dükkânı yıla 50.000 TL’lik stokla başlamış, yıl içinde 600.000 TL’lik mal almış, yıl sonu sayımında 90.000 TL’lik mal kalmış. Yıllık net satışları 900.000 TL, kira, personel ve reklam giderleri toplamı 180.000 TL.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Net satışlar | 900.000 TL |
| − Satılan malın maliyeti (50.000 + 600.000 − 90.000) | 560.000 TL |
| = Brüt satış kârı | 340.000 TL |
| − Faaliyet giderleri | 180.000 TL |
| = Faaliyet kârı | 160.000 TL |
Brüt kâr marjı 340.000 ÷ 900.000 = %37,8’dir. Bu oran, her 100 TL’lik satışın 37,8 TL’sinin malın maliyetini karşıladıktan sonra kaldığını gösterir. Kendi rakamlarınızı Satılan Malın Maliyeti Hesaplama aracına girerek aynı tabloyu çıkarabilirsiniz.
Faaliyet kârından faiz giderleri gibi faaliyet dışı kalemler düşülüp kalan kâr üzerinden vergi ödenince net kâra ulaşılır. Şahıs işletmelerinde bu vergi artan oranlı gelir vergisidir; tutarı Gelir Vergisi Hesaplama ile görebilirsiniz.
Brüt Kâr Yüksek, Net Kâr Düşükse
- Brüt kâr düşükse sorun alış fiyatında veya satış fiyatındadır: tedarikçiyle pazarlık, fiyat güncellemesi ya da ürün karması değişikliği gerekir. Fiyatı belirlerken Kâr Oranı Hesaplama aracı marj ile kâr oranı farkını gösterir.
- Brüt kâr iyi ama faaliyet kârı düşükse sorun giderlerdedir: kira, personel ve reklam harcamaları satışa göre fazladır. Sabit giderleri karşılamak için gereken satışı Başabaş Noktası Hesaplama ile bulabilirsiniz.
- Satışlar iade ve iskontoyla eriyorsa brüt satışlar yerine net satışlara bakın: Net Satış Hesaplama.
Kaynaklar
Son güncelleme: 14 Ekim 2026. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; beyanname ve mali tablolarınız için mali müşavirinize danışın.