Hız Hesaplama: Ortalama Hız, Mesafe ve Süre (v = x/t)
Mesafe ve süreden hızı, hız ve süreden alınan yolu ya da mesafe ve hızdan yolculuk süresini bulun. Etaplı yolculukta ortalama hız nasıl hesaplanır?
Son güncelleme:
v = 450 km ÷ 5 saKısa cevap: Hız = Mesafe ÷ Süre (v = x / t). 450 km’yi 5 saatte giden bir aracın ortalama hızı 450 ÷ 5 = 90 km/sa’tir. Ortalama hız, hızların ortalaması değil, toplam yolun toplam süreye bölümüdür: 120 km’yi 60 km/sa ile, dönüşü 40 km/sa ile giden aracın ortalama hızı 50 değil 48 km/sa’tir.
Hız, Mesafe ve Süre Formülleri
| Bulunacak | Formül | Örnek |
|---|---|---|
| Hız (v) | v = x ÷ t | 300 km ÷ 4 sa = 75 km/sa |
| Mesafe (x) | x = v × t | 80 km/sa × 2,5 sa = 200 km |
| Süre (t) | t = x ÷ v | 360 km ÷ 90 km/sa = 4 saat |
Birimlerin uyumlu olması gerekir: km ve saat kullanıyorsanız hız km/sa, metre ve saniye kullanıyorsanız m/sn çıkar.
Ortalama Hız Nasıl Hesaplanır?
Ortalama hız = Toplam alınan yol ÷ Toplam geçen süre
Yolculuk farklı hızlarla yapılan etaplardan oluşuyorsa her etabın süresini ayrı bulup toplamanız gerekir.
Örnek: Gidiş 60, dönüş 40 km/sa
- Gidiş: 120 km ÷ 60 km/sa = 2 saat
- Dönüş: 120 km ÷ 40 km/sa = 3 saat
- Toplam: 240 km, 5 saat → 240 ÷ 5 = 48 km/sa
Hızların düz ortalaması (60 + 40) ÷ 2 = 50 km/sa yanlış sonuçtur; çünkü yavaş giderken daha uzun süre geçirilir. Eşit mesafeli iki etapta doğru sonuç harmonik ortalamadır: 2 × 60 × 40 ÷ (60 + 40) = 48. Hesaplayıcının “Ortalama hız (etaplı)” modu bunu istediğiniz kadar etap için yapar.
km/sa ve m/sn Dönüşümü
- km/sa → m/sn: 3,6’ya bölün (90 km/sa = 25 m/sn)
- m/sn → km/sa: 3,6 ile çarpın (10 m/sn = 36 km/sa)
| km/sa | m/sn |
|---|---|
| 36 | 10 |
| 50 | 13,89 |
| 90 | 25 |
| 120 | 33,33 |
Yolculuk Süresi Örnekleri (Ortalama 90 km/sa)
| Güzergâh (yaklaşık) | Mesafe | Süre |
|---|---|---|
| İstanbul - Ankara | 450 km | 5 saat |
| Ankara - İzmir | 585 km | 6 saat 30 dakika |
| İstanbul - İzmir (otoyol) | 480 km | 5 saat 20 dakika |
Mesafeler güzergâha göre değişir; molalar süreye eklenmelidir. Yolculuğun yakıt maliyeti için Yakıt Tüketimi Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ortalama hız ile ortalama sürat aynı mı?
Günlük dilde aynı anlamda kullanılır. Fizikte sürat toplam yol ÷ toplam süre, hız ise yer değiştirme ÷ süredir; başladığınız yere dönerseniz ortalama hızınız sıfır, ortalama süratiniz ise sıfırdan büyüktür.
100 km’yi 80 km/sa hızla kaç dakikada giderim?
100 ÷ 80 = 1,25 saat = 1 saat 15 dakika.
1 saatte 120 km giden araç dakikada kaç km gider?
120 ÷ 60 = 2 km/dk.