Oran Orantı Hesaplama: Doğru ve Ters Orantı (İçler Dışlar)
Doğru veya ters orantıda bilinmeyen değeri (X) içler dışlar çarpımıyla hesaplayın. Tarif, hız, işçi-iş ve fiyat problemleri için pratik orantı aracı.
Son güncelleme:
Doğru orantıda oran sabittir: A ÷ B = C ÷ X.
Kısa cevap: Doğru orantıda biri artarken diğeri aynı oranda artar: 3 kg 12 TL ise 4 kg 16 TL’dir (X = 12 × 4 ÷ 3). Ters orantıda biri artarken diğeri azalır: 3 işçi bir işi 12 günde bitiriyorsa 4 işçi 9 günde bitirir (X = 3 × 12 ÷ 4).
Doğru Orantı
a / b = c / X → X = b × c ÷ a (içler dışlar çarpımı)
Örnekler: miktar-fiyat, tarif ölçüleri, harita ölçeği, sabit hızda yol-zaman.
Ters Orantı
a × b = c × X → X = a × b ÷ c
Örnekler: işçi sayısı-iş süresi, hız-süre (aynı yol), musluk sayısı-dolum süresi.
Örnek Problemler
| Problem | Tür | Sonuç |
|---|---|---|
| 4 kişilik tarifte 300 g un; 6 kişi için? | Doğru | 450 g |
| 60 km/sa ile 3 saat süren yol, 90 km/sa ile? | Ters | 2 saat |
| 1:50.000 haritada 4 cm, gerçekte? | Doğru | 2 km |
Yüzdelik oranlar için Yüzde Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Doğru mu ters mi olduğunu nasıl anlarım?
Bir değer arttığında diğeri de artıyorsa doğru, azalıyorsa ters orantıdır.
İçler dışlar çarpımı nedir?
a/b = c/d eşitliğinde dışlar (a·d) ile içler (b·c) çarpımının eşit olmasıdır.