Öşür Hesaplama: Öşür Nasıl Hesaplanır? (Diyanet)
Hasat miktarını ve sulama durumunu girin; Diyanet ölçüsüyle onda bir veya yirmide bir öşrü kilo ve TL olarak, masrafları düşerek ya da düşmeden hesaplayın.
Son güncelleme:
| Hasat | 10.000 kg |
Diyanet İşleri Başkanlığı ölçüsü: masrafsız (yağmur ve nehir suyuyla) yetişen üründe onda bir, sulama, gübre ve ilaç gibi masraf yapılarak yetişen üründe yirmide bir öşür verilir. Masraflar ürünün değerinden düşülürse kalan üründen onda bir verilir. Nisap, buğday gibi saklanabilir ürünlerde beş vesktir (buğdayda 653 kg; ürüne göre 653-1000 kg).
Kısa cevap: Öşür, tarım ürünlerinden verilen zekâttır. Diyanet’e göre yağmur veya nehir suyuyla, masrafsız yetişen üründen onda bir (%10), sulama, gübre ve ilaç masrafı yapılarak yetişen üründen yirmide bir (%5) verilir. Masraflı yetiştirilen 10.000 kg buğdayın öşrü 500 kg’dır; kilosu 14 TL ise bu 7.000 TL eder.
Öşür Nasıl Hesaplanır?
- Hasat edilen ürünün toplam miktarını tartın (kg).
- Ürünün nasıl yetiştiğine göre oranı seçin:
- Masrafsız (yağmur, nehir, dere suyu): ürünün 1/10’u
- Masraflı (motorla sulama, satın alınan su, gübre, ilaç): ürünün 1/20’si
- Öşür = Hasat miktarı × oran
Diyanet’in bir başka açıklamasına göre gübre, ilaç, mazot ve tarla kirası gibi masraflar ürünün değerinden düşülebilir. Bu durumda kalan ürün nisaba ulaşıyorsa ondan 1/10 öşür verilir. Masraflar düşülmeden verilecekse oran 1/20 olur.
Örnek Hesaplar
Hesaplayıcının verdiği sonuçlar (örnek buğday fiyatı 14 TL/kg):
| Hasat ve durum | Oran | Öşür |
|---|---|---|
| 10.000 kg, yağmurla yetişmiş | 1/10 | 1.000 kg (14.000 TL) |
| 10.000 kg, sulama ve gübre masraflı | 1/20 | 500 kg (7.000 TL) |
| 10.000 kg, 56.000 TL masraf düşülerek | 1/10 | 600 kg (8.400 TL) |
| 5.000 kg, yağmurla yetişmiş | 1/10 | 500 kg |
| 2.000 kg, sulama masraflı | 1/20 | 100 kg |
Masraf düşülen örnekte 56.000 TL masraf, 14 TL’lik fiyatla 4.000 kg ürüne denk gelir. Kalan 6.000 kg’ın onda biri 600 kg eder.
Öşrün Nisabı Ne Kadar?
Diyanet’in zekât sıkça sorulanlar metnine göre buğday, arpa, mısır ve pirinç gibi saklanabilen ürünlerde nisap beş vesktir. Bu miktar ürüne göre 653-1000 kg arasında değişir; buğdayda 653 kg’dır. Masraflar düşüldükten sonra kalan ürün nisabın altındaysa öşür gerekmez. Hesaplayıcı, öşre esas ürün 653 kg’ın altına düştüğünde uyarı verir.
Öşür, hasat edildiğinde verilir. Zekâttaki gibi ürünün üzerinden bir yıl geçmesi şartı aranmaz. Ürünün kendisi verilebileceği gibi para karşılığı da verilebilir.
Resmî kaynaklar:
- Din İşleri Yüksek Kurulu: Masrafların öşre etkisi
- Din İşleri Yüksek Kurulu: Hangi tarım ürünlerinden öşür verilir?
Paranız, altınınız veya ticaret malınız için Zekat Hesaplama, fındık üreticileri randımana göre satış tutarı için Fındık Randımanı Hesaplama aracını kullanabilir.
Son güncelleme: 14 Ekim 2026
Sıkça Sorulan Sorular
Kiraya verilen tarlanın öşrünü kim verir?
Diyanet’in benimsediği çoğunluk görüşüne göre öşür tarlanın değil üründür. Bu yüzden kiralanan tarlanın öşrünü ürünü alan kiracı verir. Kiracı kira bedelini de masraflar arasında düşebilir. Ortakçılıkta (yarıcılık) taraflar ürünü hangi oranda paylaşıyorsa öşrü de o oranda verir.
Sebze ve meyveden öşür verilir mi?
Evet. Din İşleri Yüksek Kurulu, Ebû Hanîfe’nin görüşünü esas alarak tahıl, sebze, meyve, bakliyat ve yem bitkileri dahil yerden çıkan bütün ürünlerin öşre tabi olduğunu belirtir. Seralarda yetişen ürünler için de aynı hüküm geçerlidir.
Öşrü verilmiş ürün depoda beklerse tekrar öşür gerekir mi?
Hayır. Öşrü verilmiş ürün satılıp paraya çevrilmedikçe depoda ne kadar beklerse beklesin yeniden öşre tabi olmaz. Satılırsa elde edilen para diğer nakit varlıklarla birlikte zekât hesabına katılır.