Kümülatif Vergi Matrahı Nedir? Ekim'de Maaşım Neden Düştü?
Kümülatif vergi matrahı biriktikçe gelir vergisi dilimi yükselir ve net maaş düşer. 2026 dilimleriyle 50, 75 ve 100 bin TL brüt maaş için ay ay net tablo.
Brüt maaşınız aynı kaldığı hâlde bordronuzda net tutar ekim veya kasımda birkaç bin lira azaldıysa sebebi büyük ihtimalle bir hata değil, kümülatif vergi matrahıdır. Gelir vergisi yıl boyunca biriken kazancınız üzerinden kademeli alındığı için toplam matrahınız bir sonraki dilime geçtiğinde net maaşınız düşer. Bu yazıda kümülatif matrahın nasıl hesaplandığını 2026 rakamlarıyla anlatıyoruz.
Kümülatif Vergi Matrahı Nedir?
Gelir vergisi matrahı, brüt ücretten SGK işçi primi (%14) ve işsizlik sigortası işçi payı (%1) düşüldükten sonra kalan tutardır:
Aylık gelir vergisi matrahı = Brüt ücret − %14 SGK − %1 işsizlik = Brüt × 0,85
(SGK tavanını aşmayan ücretlerde; engellilik indirimi varsa o da düşülür.)
Kümülatif matrah, ocaktan itibaren her ayın matrahının toplanmasıyla bulunur. Vergi, her ay bu toplamın hangi dilimde olduğuna göre hesaplanır. Kümülatif matrah her yıl 1 Ocak’ta sıfırlanır.
2026 Gelir Vergisi Dilimleri (Ücretliler)
| Kümülatif matrah | Oran |
|---|---|
| 190.000 TL’ye kadar | %15 |
| 190.000 - 400.000 TL | %20 |
| 400.000 - 1.500.000 TL | %27 |
| 1.500.000 - 5.300.000 TL | %35 |
| 5.300.000 TL üzeri | %40 |
Kümülatif Matrah Nasıl Hesaplanır? (Örnek)
Brüt maaşı 50.000 TL olan bir çalışan için aylık matrah 50.000 × 0,85 = 42.500 TL’dir.
| Ay | Ay başındaki kümülatif matrah | Uygulanan dilim |
|---|---|---|
| Ocak | 0 | %15 |
| Nisan | 127.500 | %15 |
| Mayıs | 170.000 | %15 → %20 (190.000 aşılıyor) |
| Haziran | 212.500 | %20 |
| Eylül | 340.000 | %20 |
| Ekim | 382.500 | %20 → %27 (400.000 aşılıyor) |
| Kasım | 425.000 | %27 |
Ekim ayında matrahın 17.500 TL’si %20, kalan 25.000 TL’si %27’den vergilendirilir; kasımdan itibaren matrahın tamamı %27 dilimindedir.
Ay Ay Net Maaş (2026)
Asgari ücret istisnası ve damga vergisi dahil, HesaplaHadi maaş hesaplayıcısıyla:
| Ay | 50.000 TL brüt | 75.000 TL brüt | 100.000 TL brüt |
|---|---|---|---|
| Ocak | 40.207,52 | 58.080,27 | 75.953,02 |
| Mart | 40.207,52 | 58.017,77 | 72.703,02 |
| Nisan | 40.207,52 | 54.892,77 | 71.703,02 |
| Mayıs | 39.082,52 | 54.892,77 | 69.953,02 |
| Haziran | 38.082,52 | 54.892,77 | 65.753,02 |
| Temmuz | 38.408,95 | 51.981,70 | 66.079,45 |
| Ağustos | 39.486,30 | 51.834,05 | 67.156,80 |
| Eylül | 39.486,30 | 51.834,05 | 67.156,80 |
| Ekim | 37.736,30 | 51.834,05 | 67.156,80 |
| Kasım | 36.511,30 | 51.834,05 | 67.156,80 |
| Aralık | 36.511,30 | 51.834,05 | 67.156,80 |
50.000 TL brüt maaşta net ücret ekimde 1.750 TL, kasımda toplam 2.975 TL azalıyor. Daha yüksek maaşlarda bu geçiş yılın daha erken aylarında yaşanıyor; 100.000 TL brütte en büyük düşüş haziranda.
Temmuz ve Ağustosta Neden Artış Var?
Asgari ücretin vergisi de kümülatif hesaplanır ve bu tutar kadar vergi istisnası uygulanır. Asgari ücretin aylık matrahı 28.075,50 TL’dir; kümülatif toplamı temmuzda 190.000 TL’yi aşarak %20 dilimine girer. Böylece istisna tutarı büyür ve net maaşınız temmuzda kısmen, ağustosta tamamen yükselir. Yani asgari ücret istisnası, dilim geçişlerinin etkisini bir miktar yumuşatır.
Maaşım Düştü, Ne Yapmalıyım?
- Bordronuzu kontrol edin: “Kümülatif matrah” ve “gelir vergisi” satırlarını önceki ayla karşılaştırın. Kümülatif matrah 190.000 veya 400.000 TL sınırını geçtiyse düşüş normaldir.
- İş yeri değiştirdiyseniz: Yeni işvereniniz kümülatif matrahınızı bilmezse sıfırdan başlar; yıl sonunda farkı beyanla ödemeniz gerekebilir. Önceki bordrolarınızı yeni işverene iletin.
- Ocakta sıfırlanır: Yeni yılda matrah sıfırdan başladığı için ocak maaşınız yükselir.
Kendi maaşınızın 12 aylık net dökümünü Maaş Hesaplama aracıyla görebilir, gelir vergisini ayrıntılı hesaplamak için Gelir Vergisi Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kümülatif vergi matrahı nerede yazar?
Aylık ücret bordronuzda “Kümülatif GV Matrahı” veya “Kümülatif Vergi Matrahı” satırında yazar.
Asgari ücretli vergi dilimine girer mi?
Asgari ücretin tamamı gelir ve damga vergisinden istisna olduğu için asgari ücretlinin net maaşı yıl boyunca değişmez.
Vergi dilimi her yıl değişir mi?
Evet. Dilim tutarları her yıl genellikle yeniden değerleme oranı esas alınarak güncellenir. 2027 dilimleri aralık ayında belli olur; ayrıntılar için Yeniden Değerleme Oranı yazımıza bakabilirsiniz.