Stopaj (Vergi Tevkifatı) Nedir?

Stopaj, Türkçe adıyla “kaynakta kesinti” veya “vergi tevkifatı”, gelir vergisinin asıl mükellefinin (geliri edinen kişinin) eline geçmeden önce, geliri ödeyen tarafça (vergi sorumlusu tarafından) kesilerek doğrudan Vergi Dairesine yatırılması işlemine verilen addır. Vergi tahsilatının daha hızlı ve güvenilir bir şekilde yapılmasını sağlayan bir vergilendirme sistemidir.

Özellikle ticari hayatta stopaj; işyeri kiraları, serbest meslek kazançları, personel ücretleri, kar payları, mevduat faizleri gibi pek çok ödeme türünde karşımıza çıkar. Stopaj uygulamasının temel amacı, maliyenin vergi kaçaklarını minimize etmesi ve vergi yükümlülüğünü ödeme anında garanti altına almasıdır.

Stopaj Hesaplama Nasıl Yapılır?

Stopaj hesaplaması, ödemenin “Brüt” veya “Net” üzerinden yapılmasına göre iki farklı şekilde işler:

1. Brüt Tutar Üzerinden Stopaj Hesaplama

Eğer sözleşmede anlaşılan rakam brüt tutar ise hesaplama oldukça basittir.

Formül: Brüt Tutar × (Stopaj Oranı / 100) = Kesilecek Stopaj Tutarı
Örnek: Brüt 10.000 TL kira ödemeniz var ve stopaj oranı %20. (10.000 × 0.20) = 2.000 TL stopaj vergi dairesine ödenir. Kalan 8.000 TL ise mülk sahibinin hesabına net olarak yatırılır.

2. Net Tutar Üzerinden Stopaj Hesaplama (Brüte Çevirme)

Eğer mülk sahibi veya iş yaptığınız kişi ile net bir rakam üzerinden anlaştıysanız, vergi dairesine ödenecek tutarı bulmak için öncelikle net rakamı brüte çevirmeniz gerekir.

Formül: Brüt Tutar = Net Tutar / (1 - (Stopaj Oranı / 100))
Örnek: Mülk sahibiyle net 8.000 TL kira için anlaştınız (%20 stopaj). Brüt tutar = 8.000 / 0.80 = 10.000 TL olur. Bu durumda 2.000 TL stopajı mülk sahibi adına vergi dairesine siz yatırırsınız.

Not: Netten brüte, brütten nete dönüşümlerde muhasebat karmaşasına düşmemek için sayfanın üst kısmında yer alan Stopaj Hesaplama Aracımızı güvenle kullanabilirsiniz.

Yaygın Stopaj Oranları (2026 Güncel)

Türkiye’de uygulanan stopaj oranları Gelir Vergisi Kanunu ile belirlenmiştir ve dönemsel teşviklerle Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle değiştirilebilir. En yaygın uygulanan stopaj oranları şunlardır:

İşyeri Kira Stopajı: %20 (Meskenlerde/evlerde kira stopajı uygulanmaz, sadece ticari olarak kiralanan işyerlerinde mevcuttur).
Serbest Meslek Makbuzu (SMM): %20 (Avukatlar, mali müşavirler, doktorlar vb. serbest meslek erbaplarına yapılan ödemelerde).
Mevduat (Faiz) Stopajı: Vadelerine ve döviz türüne göre değişiklik gösterir. Genellikle TL hesaplarda kısa vadede daha yüksek (%5-10 arası), uzun vadede daha düşüktür. Vadesiz veya kısa vadeli döviz hesaplarında kesintiler %25’lere kadar çıkabilir.
Kar Payı (Temettü) Stopajı: %10 (Anonim ve limited şirketlerin ortaklarına dağıttığı kar paylarından kesilir).

Stopaj Ne Zaman, Nereye Ödenir?

Ticari işletmeler ve vergi mükellefleri, her ay (veya durumlarına göre 3 ayda bir) kestikleri bu stopajları “Muhtasar Beyanname” ile beyan ederler. Bir ay içerisinde kesilen stopajlar, takip eden ayın 26. günü akşamına kadar vergi dairesine Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile bildirilmeli ve aynı tarihe kadar (26’sında) ödenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Evimi kiraya verdiğimde stopaj öder miyim?

Hayır. Normal konut (ev/mesken) kiralamalarında stopaj kesintisi yoktur. Ev sahibi elde ettiği yıllık kira gelirini, “Gayrimenkul Sermaye İradı (GMSİ)” beyannamesi ile yılın Mart ayında kendisi beyan edip öder. Stopaj sadece işyerleri için ve bedeli “kiracı konumundaki” ticari işletme tarafından devlete ödenen bir vergidir.

Serbest Meslek Makbuzunda (SMM) stopajı kim öder?

Stopaj her zaman hizmeti alan (ödemeyi yapan) kurum veya vergi mükellefi şahıs tarafından devlete ödenir. SMM kesen avukat, mali müşavir veya doktor, aslında faturasındaki kazancının bir kısmının peşin vergi olarak devlet tarafından tahsil edildiğini görür ve bu peşin vergiyi yıl sonunda kendi kurumlar/gelir vergisinden mahsup edebilir.

Yasal Uyarı: Bu sayfadaki oranlar ve yöntemler genel bilgilendirme amaçlıdır ve sık sık değişebilen yasal mevzuatlara tabidir. Kesin muhasebe kayıtları için Mali Müşavirinize danışınız.